Thay vì chọn con đường xuất khẩu lao động Hàn Quốc chính thống, thì nhiều người lại chọn con đường “tắt” nhanh chóng hơn nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bằng nhiều hình thức tinh vi như du lịch, du học, thẩm mỹ, hay thậm chí kết hôn giả, một số “cò mồi” tại Việt Nam đã qua mặt cơ quan chức năng để đưa người sang Hàn Quốc lao động trái phép.

Cuộc “vượt rào” liều lĩnh đổi đời

Hùng Kỳ, 22 tuổi, hiện đang làm việc trong một xưởng sản xuất gỗ tại miền Nam Hàn Quốc với thu nhập khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng. Tám tháng trước, Kỳ cùng 23 người Việt khác đặt chân đến Hàn Quốc dưới danh nghĩa du lịch. Nhưng mục đích thực sự là ở lại muốn trở thành lao động bất hợp pháp Hàn Quốc. Trong số đó, chỉ Kỳ và một người đồng hương quê Nghi Xuân (Hà Tĩnh) thoát được vòng kiểm tra.

“Ngay sau khi vượt qua khu vực kiểm tra an ninh, em và anh kia liền bỏ chạy khỏi sân bay”, Kỳ kể. Với Kỳ, đó là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời – một “chuyến đi để đời” mang đến hy vọng đổi vận cho cả gia đình. Anh được một người quen đang sống chui tại Hàn Quốc – do “cò” sắp đặt – đón và hỗ trợ nơi ở, tìm việc làm trong thời gian đầu.

21 người còn lại trong đoàn sau đó bị giữ lại ở cửa khẩu. Một người trong nhóm từng bị trục xuất khỏi Hàn Quốc trước đó, khiến toàn bộ hồ sơ bị đưa vào diện nghi vấn và bị buộc quay về Việt Nam. Kỳ thở phào vì mình “thoát thân” kịp lúc.

Gia đình Kỳ đã chi hơn 12.000 USD cho chuyến đi này, trong đó phần lớn là tiền công trả cho người môi giới – sau khi đến nơi an toàn. Để qua mặt nhân viên hải quan và công ty du lịch, “cò” còn hướng dẫn chi tiết từ cách ăn mặc, ứng xử cho đến sửa sang ngoại hình, tạo vỏ bọc như những người có điều kiện kinh tế đi du lịch.

Ngoài ra, người lao động thường phải trải qua “du lịch dàn dựng” ở các nước như Singapore, Thái Lan… vài ngày để tăng độ tin cậy cho hộ chiếu. “Bọn em chỉ thuê phòng trọ rẻ tiền để tiết kiệm chi phí, chủ yếu là để tạo lịch sử du lịch quốc tế”, Kỳ cho biết.

Du học, hợp tác lao động rồi trốn ra ngoài

Không chỉ du lịch, nhiều người còn tìm cách sang Hàn Quốc bằng chương trình hợp tác lao động chính thức, sau đó rời khỏi nơi làm việc và sống bất hợp pháp. Đình Khiêm, 30 tuổi, cũng quê ở Hà Tĩnh, từng tham gia chương trình này và cho biết: “Tốn ít tiền nhưng thời gian chờ đợi lâu và thủ tục rất phức tạp. Giờ nhiều người chọn cách đi theo diện du học hoặc vượt biển rồi trốn lại luôn.”

Hình thức “du học trá hình” cũng trở thành con đường phổ biến. An Kiều, 20 tuổi, sau khi tốt nghiệp cấp 3, đã làm hồ sơ du học Hàn Quốc. Tuy nhiên, chưa đầy một tuần sau khi nhập học, Kiều đã trốn ra ngoài để đi làm thuê. “Học thì mất tiền ký túc xá, học phí, lại không đi làm thêm được nhiều. Em ra ngoài sống để tiết kiệm và kiếm tiền”, Kiều nói.

Theo lời Kiều, chỉ cần học bạ tốt, việc làm hồ sơ du học rất đơn giản. Mọi khâu đều do môi giới lo liệu, đổi lại là khoản chi phí khoảng 15.000 USD – số tiền cậu phải mất hơn một năm mới có thể trả hết. Nếu bị bắt trước khi thu hồi vốn, gia đình sẽ lâm vào nợ nần.

Phẫu thuật thẩm mỹ – con đường ngụy trang mới

Một chiêu thức lắt léo khác là đi Hàn Quốc bằng hình thức thẩm mỹ. Hiếu, 24 tuổi, được “cò” hướng dẫn sang Hàn theo diện làm đẹp. Sau khi thực hiện một cuộc tiểu phẫu vùng miệng tại một viện thẩm mỹ, Hiếu lập tức rời cơ sở, tìm đến nơi ở của người quen để ẩn náu và xin việc. Cũng như những người khác, Hiếu từ chối tiết lộ tên thật vì lo ngại bị cơ quan chức năng Hàn Quốc phát hiện.

Mánh khóe ngày càng tinh vi, hậu quả ngày càng lớn

Ngoài những cách thức trên, còn có nhiều đường dây đưa người sang Hàn Quốc làm việc trái phép như giả kết hôn, đi giao lưu văn hóa, thi đấu thể thao hoặc thương mại ngắn hạn. Theo thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, hiện có hơn 26.000 lao động Việt Nam đang cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc – chiếm khoảng 50% tổng số người Việt đang sinh sống và làm việc tại đây.

Một đại diện công ty du lịch có tỷ lệ khách “mất tích” cao cho biết họ đã siết chặt quy trình nhận tour. Tất cả hồ sơ đều phải chứng minh được tài chính, nhân thân và thu nhập. Nhân viên công ty luôn theo sát hành trình, thậm chí giữ hộ chiếu ngay tại cửa nhập cảnh. “Thế nhưng họ vẫn bất chấp, sẵn sàng vứt cả hộ chiếu để bỏ trốn. Chúng tôi đã làm hết sức nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn”, người đại diện nói.

Những vụ việc điển hình và cảnh báo

Tháng 1 vừa qua, một đoàn 155 người Việt đến đảo Jeju du lịch theo tour. Theo lịch trình, họ tham quan trong 6 ngày và trở về nước. Nhưng có đến 59 người đã “biến mất” khỏi đoàn. Gần 30 người bị bắt khi đang làm việc trong các nhà xưởng, số còn lại vẫn đang bị cảnh sát truy lùng.

Hiện nay, con đường hợp pháp duy nhất để sang Hàn Quốc làm việc là tham gia chương trình cấp phép lao động mới giữa hai chính phủ. Đây là chương trình phi lợi nhuận, chỉ tuyển người đủ điều kiện về tuổi, trình độ, sức khỏe, và thời gian làm việc tối đa là 5 năm. Mỗi năm, Hàn Quốc cấp hạn ngạch (quota) cho khoảng 15 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, nếu tình trạng bỏ trốn tiếp tục gia tăng, việc tạm ngừng tiếp nhận lao động từ Việt Nam hoàn toàn có thể xảy ra.

Việc sang Hàn Quốc làm việc trái phép có thể mang đến khoản thu nhập trước mắt, nhưng cũng tiềm ẩn vô số rủi ro: từ bị bắt giam, trục xuất, cấm nhập cảnh dài hạn, đến đẩy gia đình vào cảnh nợ nần. Đừng đánh đổi cả tương lai chỉ vì một con đường “ngắn mà mạo hiểm”. Nếu muốn làm việc tại Hàn Quốc, hãy tìm hiểu rõ các chương trình hợp pháp, đặc biệt là chương trình lao động có phép để bảo vệ chính bạn và người thân.

Nguồn: Báo Vnexpress.net

Tham khảo:

> Lao động bất hợp pháp dưới hình thức du lịch tại Hàn Quốc: Thực tế và cảnh báo

> Góc khuất cuộc sống: Nỗi đau của những “người tàng hình” nơi xứ Hàn